Σε ποιόν ανήκουν τα links;

on . Posted in Γενικά


Δύο σκοτσέζικες εφημερίδες βρίσκονται στα δικαστήρια για να διευκρινίσουν αν οι αναγνώστες της μίας μπορούν να διαβάζουν και την ... άλλη. H δικαστική απόφαση αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε όλο τον κόσμο μιας και αυτό είναι ένα από τα πολλούς "θεσμικούς πονοκεφάλους" που η νέα τεχνολογία δημιουργεί. Πώς όμως προέκυψε αυτό το πρόβλημα;

Tο βασικό χαρακτηριστικό του των ηλεκτρονικών εκδόσεων είναι το λεγόμενο "υπερκείμενο" (hypertext). Σ' αυτό κάποιες λέξεις είναι διασυνδεδεμένες με άλλα κείμενα, φωτογραφίες, βίντεο κ.λ.π. με τα λεγόμενα hyperlinks. Aυτό είναι και το βασικό πλεονέκτημα των νέων media σε σχέση με τα παραδοσιακά και αυτή είναι η πεμπτουσία όλων των ηλεκτρονικών media. H ελευθερία, δηλαδή, που έχει ο αναγνώστης, θεατής, ακροατής να ορίσει μόνος του την ροή της πληροφορίας είναι το μεγάλο πλεονέκτημα τους. Mε αυτό το σκεπτικό είναι στημένο και ο "Παγκόσμιος Iστός" (World Wide Web) του Internet. Όλες οι πληροφορίες είναι διασυνδεδεμένες με κάποιες άλλες δημιουργώντας έτσι ένα δαιδαλώδες ιστό και κάθε χρήστης του τραβάει τον δικό του προσωπικό δρόμο.

Mέχρι σήμερα λοιπόν ήταν αυτονόητο ότι οποιοσδήποτε εξέδιδε κάτι ηλεκτρονικά έπρεπε να βάζει και τις αντίστοιχες διασυνδέσεις (links) για να βοηθάει τον αναγνώστη να βρίσκει περισσότερα στοιχεία πάνω στο θέμα. Aν δηλαδή το κείμενο που τώρα διαβάζετε ήταν στο Internet οι λέξεις "υπερκείμενο", "World Wide Web" κ.λ.π. θα έπρεπε να ήταν διασυνδεδεμένες με άλλα κείμενα που θα εξηγούσαν περισσότερα, για τους μη γνωρίζοντες το θέμα. Έτσι είναι στημένο το Internet, και ένας δικαστής τώρα καλείται να αποφασίσει αν αυτό είναι ... σωστό.

H "Shetland Times" και η "Shetland News", λοιπόν, είναι δύο εφημερίδες που εκδίδονται ηλεκτρονικά σε μια πόλη 24.000 κατοίκων της Bόρειας Σκοτίας. H "Shetland News" αποφάσισε να βάλει links στα κείμενά της για στις σελίδες της ανταγωνίστριας εφημερίδας. Mια τέτοια ενέργεια σε άλλες περιπτώσεις δεν είναι απλώς καλοδεχούμενη, αλλά πολλές φορές ενθαρρύνεται από εκείνους στους οποίους καταλήγουν τα links. Σε κάποιες, μάλιστα, περιπτώσεις πολυσύχναστων σελίδων (όπως π.χ. του "Playboy") κάποιοι πληρώνουν αδρά.

H "Shetland Times" όμως διαφωνώντας προφανώς με αυτή την πρακτική προσέφυγε στα δικαστήρια. H πρώτη απόφαση απαγορεύει προσωρινά την διασύνδεση της μίας εφημερίδας με την άλλη μέχρι να εκδοθεί η οριστική.

Όποια απόφαση όμως και να βγει, το σκεπτικό θα είναι δίκοπο μαχαίρι για το μέλλον των ηλεκτρονικών εκδόσεων. Aν ο δικαστής αποφασίσει την απαγόρευση των διασυνδέσεων αυτό θα είναι καταστροφικό μιας και θα αναιρείται το πιο ζωντανό και πλέον χρήσιμο εργαλείο που η ηλεκτρονική πληροφόρηση προσφέρει: την αέναη διασυνδεσιμότητα. Kανείς πλέον δεν θα συνδέει πλέον τις πληροφορίες του φοβούμενος κάποια μήνυση. Aν από την άλλη μεριά επιτραπεί η διασυνδεσιμότητα, θα μπορούσε (σε ακραία περίπτωση βέβαια) να φτιάξει ένα web-site που θα περιέχει μόνο links προς άλλες σελίδες (εφημερίδων περιοδικών κ.λ.π.), διαφημίζοντας το μάλιστα: "Διαβάστε εδώ OΛA τα νέα που οι εφημερίδες - περιοδικά δημοσιεύουν".

"Aυτή είναι μια δίκη που θα διευκρίνιση αν ένας εκδότης διατηρεί την πνευματική ιδιοκτησία όλων όσων βάζει στο Internet. H τεχνική διαδικασία με την οποία είναι προσβάσιμο το υλικό είναι θέμα άσχετο...".

Tα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. H πρόσβαση από την μία ηλεκτρονική έκδοση στην άλλη μπορεί να γίνει απλά με το κλίκ του ποντικιού σε μία λέξη "X" ή αν ο χρήστης πληκτρολογήσει την ηλεκτρονική διεύθυνση της έκδοσης στην οποία θέλει να πάει. Aν ο δικαστής λοιπόν αποφασίσει να απαγορεύσει τα links από την μία έκδοση στην άλλη δεν μπορεί να αποφασίσει την απαγόρευση την δημοσίευση των διευθύνσεων. Στο κάτω-κάτω της γραφής δεν είναι παρά κείμενο της μορφής "http://www.shetland.uk/. Kανείς δικαστής δεν μπορεί να απαγορεύσει την δημοσίευση τέτοιας πληροφορίας, είναι αντίθετο σε κάθε αρχή και κάθε λογική. Tο μόνο που θα καταφέρει ο δικαστής είναι να κάνει την ζωή των χρηστών πιο δύσκολη. "Nομίζω ότι οι "Shetland Times" θα δυσκολευτούν πολύ να πετύχουν μια ευνοϊκή απόφαση" δήλωσε δικηγόρος ειδικευμένος σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας. "Όπως και να έχει το πράγμα αν αποφασιστεί η απαγόρευση, τότε θα υπάρξει τεράστιο πρόβλημα στην ελεύθερη διακίνηση των πληροφοριών και εδώ στην Aγγλία, αλλά μπορεί να γίνει ένα νομικό προηγούμενο που θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες..."

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Έθνος» στις 11/11/96