Ποιος θυμάται το σχέδιο Ανάν;

on . Posted in Εθνικά

Δεν γνωρίζουμε πώς θα λειτουργούσε η Κυπριακή Δημοκρατία αν και οι Ελληνοκύπριοι υπερψήφιζαν το σχέδιο Ανάν. Το σχέδιο ήταν πολύπλοκο, επειδή τα τετελεσμένα επί κυπριακού εδάφους ήταν πολλά και οι ιστορικώς διαμορφωμένες ευαισθησίες των δύο κοινοτήτων περισσότερες. Είναι σίγουρο πως αυτά που μέτρησαν περισσότερο ήταν πρώτον η κληρονομημένη παρουσία των τριών εγγυητριών δυνάμεων (Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία), λες και η Κυπριακή Δημοκρατία ήταν βρέφος και χρειάζεται κηδεμόνες, και δεύτερον η παραμονή των ξένων (τουρκικών και ελληνικών) στρατευμάτων, λες και θα μπορούσαν να συμβούν στον 21ο αιώνα τα αίσχη που έζησε η μεγαλόνησος κατά τη δεκαετία του ’60. Δυστυχώς όμως οι συμφωνίες των μέχρι πρότινος αντιμαχόμενων μερών φτιάχνονται με βάση τον μέγιστο παρονομαστή καχυποψίας. Και οι δύο κοινότητες, αλλά και η Ελλάδα με την Τουρκία, ήθελαν να διασφαλίσουν κάθε «τι θα γίνει αν...» με αποτέλεσμα να φτιαχτεί μια θεόρατη σε έκταση συμφωνία, η οποία πνίγηκε στα δάκρυα του Τάσσου Παπαδόπουλου.

Σήμερα, δεκαπέντε χρόνια μετά τη δημοψηφισματική ακύρωση από τους Ελληνοκύπριους της συμφωνίας και 45 χρόνια μετά την εισβολή, τα τουρκικά πλωτά γεωτρύπανα δημιουργούν νέα τετελεσμένα στο νησί και η ελληνοκυπριακή πλευρά ζητεί «επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την οριστική λύση του Κυπριακού». Αποτελεί δε ειρωνεία της ιστορίας πως οι τουρκικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου έχουν ως δικαιολογία αυτό που κατά κύριο λόγο καταψήφισε η ελληνοκυπριακή πλευρά. Η γείτων ισχυρίζεται ότι με τις παράνομες ενέργειές της διασφαλίζει (ως... εγγυήτρια δύναμη) τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.

Η Ιστορία δεν γράφεται με «αν» αλλά σίγουρα μια ενιαία Κύπρος θα ήταν σε πλεονεκτικότερη θέση από τη σημερινή διχοτομημένη. Η Τουρκία δεν θα είχε καμία δικαιολογία για πειρατικές ενέργειες εντός της ΑΟΖ ενός συγκροτημένου κράτους, έστω με τα ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά που θα του προσέδιδε η τροποποιημένη συμφωνία του σχεδίου Ανάν· λέμε «τροποποιημένη» διότι οι πολύπλοκες συμφωνίες στο χαρτί εξομαλύνονται από την ίδια τη ζωή. Σήμερα όμως με το πρόβλημα σε εκκρεμότητα, η Τουρκία αγκιστρώνει και με τους υδρογονάνθρακες το βόρειο τμήμα του νησιού και –όπως συμβαίνει πάντα– η χρονοτριβή σε έναν κόσμο που τρέχει δημιουργεί αρνητικά τετελεσμένα σε εκείνους που έχουν ως δόγμα πολιτικής το «άσ’ το γι’ αργότερα».

Το Κυπριακό τελματώθηκε εις βάρος και των γηγενών Τουρκοκυπρίων και πρωτίστως των Ελληνοκυπρίων. Με ευθύνη όμως των δεύτερων. Ακόμη και αν μπορεί να υπάρξει συμφωνία, τα νέα τετελεσμένα που δημιουργεί η Τουρκία θα κάνουν το επόμενο σχέδιο ακόμη πιο πολύπλοκο, τόσο που θα νοσταλγήσουμε το σχέδιο Ανάν. Αυτό εξάλλου δεν κάναμε εβδομήντα χρόνια τώρα με κάθε σχέδιο που είχαμε μπροστά μας;

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 17.7.2019