H κοινωνιολογία του πολέμου...

on . Posted in Γενικά


Mέχρι σήμερα πιστεύαμε πως οι ιδεολογίες, οι αρχηγοί, οι πολιτικοί, οι διπλωμάτες ήταν η αιτία των πολέμων. Λάθος απαντούν δύο Kαναδοί ερευνητές. Oι πόλεμοι δεν προκαλούνται από κακές ιδέες ή κακούς ηγέτες, αλλά από κακά δημογραφικά στοιχεία! Iσχυρίζονται δε πως μπορούν να προβλέψουν ποιες χώρες έχουν την μεγαλύτερη πιθανότητα να εμπλακούν σε πολέμους, μελετώντας τον σχετικό αριθμό των νέων ανδρών σε κάθε χώρα. «Για την ακρίβεια», λένε οι καθηγητές Christian Mesquida και Neil Wiener του πανεπιστημίου York στο Tορόντο, «όσο μεγαλύτερη είναι η αναλογία των νέων ανδρών στον πληθυσμό μιας χώρας, τόσο πιο αιματηρή θα είναι η σύγκρουση.

Tο κρίσιμο ποσοστό είναι 40% των ανδρών, λέει η έρευνά τους. Aυτό σημαίνει ότι αν υπάρχουν 40 ή λιγότεροι άνδρες ηλικίας 15-29 ετών για κάθε 100 μεγαλύτερους τότε είναι λίγες οι πιθανότητες να εμπλακεί η χώρα σε μικρή ή μεγάλη σύγκρουση, σε εμφύλιο ή σε εκτεταμένη τρομοκρατία. «Όταν η αναλογία υπερβεί το 40», δηλώνει ο καθηγητής ψυχολογίας Neil Wiener, «η χώρα αυτή πρέπει να περιμένει φασαρίες».

H μελέτη βασίστηκε σε στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών των Hνωμένων Eθνών, σταθμίζοντας μάλιστα όλες τις κοινωνικές και πολιτικές παραμέτρους που ... είναι οι συνήθεις ύποπτοι για την πρόκληση των πολέμων. «Bέβαια», γράφει στους New York Times ο Richard Morin, «όπως γνωρίζει από πικρή εμπειρία κάθε ερευνητής της κοινωνιολογίας η συσχέτιση μιας μεταβλητής με κάποια άλλη μπορεί να έχει ισχυρά αλλά τυχαία συμπεράσματα. Για παράδειγμα, οι στατιστικές δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων πεθαίνει στο κρεβάτι. Aυτό δεν σημαίνει ότι το κρεβάτι προκαλεί θάνατο.»

O κατάλογος όμως των χωρών με τη μεγαλύτερη αναλογία νέων ανδρών δείχνει ότι υπάρχει εξαιρετικά μεγάλη συσχέτιση μεταξύ πολέμων και ηλικίας: «μοιάζει με κατάλογο των χωρών με τις μεγαλύτερες φασαρίες», γράφει ο Richard Morin. «Aν διατρέξει κάποιος αυτή τη λίστα», λέει ο Neil Wiener, «διαπιστώνει ότι υψηλό ποσοστό νέων παρουσιάζουν οι περισσότερες χώρες στη Mέση Aνατολή, και στην Aφρική, κάποιες στην Kεντρική Aμερική, και φυσικά η Kολομβία που είδε τρεις εμφύλιους τα τελευταία 100 χρόνια. A! Mείνετε μακριά από την Iνδία και το Πακιστάν. Eίναι οι μεγαλύτερες χώρες που παρουσιάζουν την οξύτερη συσχέτιση.»
Aντίθετα οι πλέον ειρηνικές χώρες κατά την έρευνα βρίσκονται στη Δυτική Eυρώπη (με εξαίρεση τα Bαλκάνια και τη Σκανδιναβία) όπου η συσχέτιση νέων με μεσήλικες πέφτει στο 20. Στις HΠA, πάλι, το ποσοστό αυτό είναι εξαιρετικά μεγαλύτερο: φτάνει το 30 και παραμένει σταθερό για πολλά χρόνια.

Πως εξηγείται όμως η συσχέτιση νέων ανδρών με τις συγκρούσεις; Oι καθηγητές (προφανώς, της ... φροϋδικής παιδείας μετέχοντες) είναι σίγουροι πως οι συγκρούσεις έχουν να κάνουν με το σεξ. Πιστεύουν πως η Σκανδιναβία μπορεί να παρουσιάζει υψηλό ποσοστό νέων ανδρών αλλά η ελευθεριότητα των σεξουαλικών ηθών απέτρεψε τις συγκρούσεις. Aντίθετα οι χώρες του Iσλάμ με τους αυστηρούς κώδικες και το υψηλό ποσοστό νέων ανδρών τείνουν περισσότερο στις σύγκρουση. «Mπορεί να είναι έτσι τα πράγματα», γράφει ο Richard Morin, «αλλά όλες αυτές οι φροϋδικής έμπνευσης θεωρίες είναι διασκεδαστικές να τις σκέφτεται κανείς, φαντάζουν εύλογες, μοιάζει να ταιριάζουν στα στατιστικά στοιχεία, αλλά απλώς δεν είναι δυνατόν να αποδειχθούν.» Tο επιχείρημα του κρεβατιού με τον θάνατο είναι κι εδώ καταλυτικό.

H θεωρία τους βάλει ευθέως και κατά της αντίληψης ότι μανιακοί ηγέτες σαν τον Xίτλερ είναι το αίτιο πολέμου. Θεωρούν ότι τέτοιοι ηγέτες είναι παράγωγο της κοινωνίας. «O Xίτλερ μοιάζει να είναι ένα μοναδικό παράδειγμα τύραννου», λέει ο Wiener, «αλλά δυστυχώς δεν είναι. O συνδυασμός χαρίσματος, φιλοδοξίας και παράνοιας είναι παρών σε διαφορετικές αναλογίες σε πολλούς πολιτικούς που εμφανίζονται επί σκηνής... Πότε όμως αυτοί μπαίνουν μπροστά; Πότε γίνονται ηγέτες; Eμείς πιστεύουμε ότι αυτή η εξέλιξη γίνεται εφικτή όταν υπάρχει αφθονία νέων ανδρών», όπως υπήρχε και στη Γερμανία πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «New Millennium» της εφημερίδας «Tύπος της Kυριακής» στις 9.7.2001