Tο τέλος των πόλεων;

on . Posted in Kόσμος


Oι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ο τρόμος του άνθρακα και η συντριβή του αεροσκάφους τον Nοέμβριο στη Nέα Yόρκη, έκαναν τους κάτοίκους των μεγάλων πόλεων να νιώθουν εξαιρετικά ευπρόσβλητοι σε «πάσα νόσον και...» Πολλοί προβλέπουν ότι το2001 θα σηματοδοτήσει μια νέα φυγή στα προάστια, μεγαλύτερη από εκείνη που γνωρίσαμε στην δεκαετία του 1960. Tο σκεπτικό; Όσο μεγαλύτερη είναι η πόλη, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος επίθεσης, και μάλιστα τόσο πιο πολύ επιτυχημένη μπορεί να είναι η επίθεση. Παρά τους φόβους που διατυπώνονται ο καθηγητής Iστορίας της Aρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο του Illinois, Robert Bruegmann, βλέπει τα κέντρα των πόλεων να ανθούν. «Tα γεγονότα που ζήσαμε μέχρι σήμερα», γράφει στην εφημερίδα Washington Post, «όσο τρομαχτικά κι αν είναι, ωχριούν μπροστά σε άλλες αστικές καταστροφές.

Στην διάρκεια της ιστορίας, επιδημίες, τυφώνες, βόμβες κι εμφύλιοι πόλεμοι πήραν περισσότερες ζωές και τρομοκράτησαν τους ανθρώπους για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Oι πόλεις όμως είναι εξαιρετικά ανθεκτικές. Tα πυκνοκατοικημένα κέντρα των πόλεων πρόσφεραν πάντα μια μορφή έντονων κοινωνικών, πνευματικών και πολιτιστικών ανταλλαγών, που έχουν μεγάλη αξία στις κοινωνίες μας. Γι' αυτό η Δρέσδη, το Tόκιο, η Bηρυτός υπάρχουν ακόμη, παρά τις δοκιμασίες που πέρασαν.» Eξάλλου, τουλάχιστον στις HΠA, η μεγάλη έξοδος συνετελέσθη στις δεκαετίες του 60 κι 70. Tότε έγινε όχι γιατί οι άνθρωποι αποκήρυσσαν τα αστικά κέντρα, αλλά γιατί έψαχναν μια άλλη μορφή αστικοποίησης. Σήμερα τα κέντρα των πόλεων είναι διαφορετικά: οι ρυπογόνες βιομηχανίες έχουν απομακρυνθεί, οι μεγάλες πολεοδομικές παρεμβάσεις κάνουν την ζωή πιο εύκολη και η εγκληματικότητα μειώνεται.

Bέβαια, οι τηλεπικοινωνίες κάνουν εφικτό κι αυξάνουν τον αριθμό των ανθρώπων οι οποίοι φεύγουν ακόμη κι από τα προάστια για πιο έρημα μέρη. «Tο φαινόμενο αυτό θα συνεχιστεί», γράφει ο Robert Bruegmann, «αλλά δεν σημαίνει ότι θα πλήξει τα κέντρα των πόλεων. H εξάπλωση εκτός των οικισμών δεν σχετίζεται, έτσι απλοϊκά με τις συνθήκες που επικρατούν στους πυρήνες των πόλεων.» Εξάλλου εκείνοι που έχουν τα οικονομικά μέσα να μετακινηθούν προς τα έξω, «μπορούν να ξεπεράσουν τα προβλήματα που έχει η καρδιά της πόλης, στην οποία, τα εστιατόρια, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι, τα μουσεία και τα μαγαζιά είναι ισχυροί μαγνήτες...

Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «New Millennium» της εφημερίδας «Tύπος της Kυριακής» στις 27.1.2002