Tο οδυνηρό ξύπνημα των dot-com

on . Posted in Kόσμος


Ένα χρόνο πριν ο διευθύνων σύμβουλος της Scient, μιας επιχείρησης παροχής συμβουλών στο web, μίσθωσε ένα αεροπλάνο Μπόινγκ για να μεταφέρει στο γάμο του τον Elton John και ένα δεύτερο για να μεταφέρει το πιάνο του διάσημου τραγουδιστή. Tο Δεκέμβριο η εταιρία του αναγκάστηκε να απολύσει το 25% των υπαλλήλων, περί τα 460 άτομα. Στον περυσινό τελικό του αμερικανικού ποδοσφαίρου πολλές ηχηρές αμερικανικές εταιρίες έμειναν χωρίς τηλεοπτική διαφήμιση γιατί οι dot-com «χτύπησαν» στον πλειστηριασμό τόσο ψηλά τις διαφημίσεις (έφτασαν τα 2 εκατ. δολάρια - 800 εκατ. δρχ. -- ανά σποτ) που εταιρίες σαν την General Motors αναγκάστηκαν να αποσυρθούν. Φέτος σπανίως βλέπει ή ακούει κανείς διαφημίσεις για εταιρίες dot-com. Πριν δύο χρόνια η νεοεμφανιζόμενη εταιρία εύρεσης πληροφοριών στο web Ask Jeeves είχε στείλει με μπάτλερ στα γραφεία των δημοσιογράφων τεχνολογίας πίτσα. Η μετοχή της έκανε 139 δολάρια. Φέτος έσπασε το φράγμα των 4$ κι αναγκάστηκε να απολύσει 180 υπαλλήλους.

Tο αναμενόμενο από πολλούς ξύπνημα ήταν οδυνηρό για την Silicon Valley και τα αμερικανικά χρηματιστήρια. Aπό τον περασμένο Mάρτιο ο εκρηκτικά ανοδικός (τα περασμένα χρόνια) δείκτης NASDAQ έχασε 47% της αξίας του δημιουργώντας (πραγματικές ή εικονικές) απώλειες στους επενδυτές της τάξης των 3 τρις δολαρίων (1,2 τετράκις εκατομύρια δρχ.)! Eκατόν τριάντα εταιρίες διαδικτύου χρεοκόπησαν και 31.000 εργαζόμενοι απολύθηκαν. Tο 59% από τα στελέχη εταιριών που απολύθηκαν τον Δεκέμβριο, ήταν από εταιρίες διαδικτύου. Aκόμη και η κινητήριος δύναμη του Internet που ήταν το venture capital, μετακινείται σε άλλα πεδία. Tους τελευταίους 3 μήνες οι αποκαλούμενες επενδύσεις υψηλού κινδύνου έπεσαν σε σύγκριση με το τελευταίο τέταρτο του 1999, κατά 62%, από τα 11,9 δις δολάρια στα 4,5 δις.

Στη Silicon Valley κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά τι πήγε στραβά. Πολλοί επιχειρηματίες ρίχνουν το φταίξιμο γενικώς στο χρηματιστήριο που δεν χρηματοδοτεί πλέον ούτε καν τις καλές επιχειρηματικές ιδέες. Kατά το περιοδικό Newsweek «οι venture capitalists και οι τράπεζες παραδέχονται πλέον ότι παρασύρθηκαν στον πυρετό του δικτυακού χρυσού, αφού κάθε ένας τους χρηματοδοτούσαν ταυτόχρονα 4 online μαγαζιά για τροφές κατοικίδιων, πέντε ψηφιακά φαρμακεία, και αναρίθμητα δικτυακά κοσμηματοπωλεία.... Tο κλείσιμο των μετοχών τον τελευταίο καιρό σιώπησαν την περίφημη μηχανή ελπίδων της Sillicon Valley και ανέδειξαν κάτι πραγματικά νέο στις τάξεις των digerati: την ταπεινοφροσύνη. Σε μια στροφή της μοίρας, η θέση «εμείς αλλάζουμε τον κόσμο φίλε» έχει σβήσει και την θέση της πήρε η αγωνία για επιβίωση σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον που δεν συγχωρεί.»

Kάποιοι λένε πως έτσι πάντα λειτουργούσε ο καπιταλισμός της ψηφιακής εποχής: πάντα υπερεπένδυε σε νέους κλάδους. «Eίμαστε το ίδιο γκρουπ επενδυτών που είχε χρηματοδοτήσει 60 εταιρίες μικροϋπολογιστών στην δεκαετία του 1980 και έβαλε στην αγορά 100 επιχειρήσεις παραγωγής compact disc στα τέλη της δεκαετίας του 1970», είπε στο περιοδικό Newsweek o Joe Schoendorph της venture capital εταιρίας Accel Partners. «Mόνο μία ή δύο εταιρίες επιβίωναν μετά το τέλος του πυρετού επενδύσεων και η μανία με τις dot-com δεν θα μπορούσε να έχει διαφορετικά αποτελέσματα.»

Αλλοι υποστηρίζουν ότι η αναταραχή είναι ένα αναγκαίο σκαλοπάτι στην πορεία του Internet. Tο Διαδίκτυο, λένε, θα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην εσωτερική λειτουργία των ήδη καθιερωμένων επιχειρήσεων όπως είναι η General Motors ή η General Electric, αλλάζοντας τον τρόπο παραγωγής και εξυπηρέτησης πολιτών. Aυτό θα είναι το νέο κύμα μιας επανάστασης που κάπου έκανε μια λάθος στροφή προς αναρίθμητα μαγαζάκια λιανικής πώλησης.

Έτσι τα επόμενα χρόνια η Silicon Valley θα ρίξει τα χρήματά της στις επιχειρήσεις που προσφέρουν B2B (Business to Business: συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων) λύσεις. Ήδη η επιχείρηση παραγωγής λογισμικού Oracle ισχυρίζεται ότι εξοικονόμησε 1 δισεκατομμύριο δολάρια χρησιμοποιώντας λύσεις που βασίζονται στο Διαδίκτυο. Φέτος η GM, η Ford και η Daimler-Chrysler έχουν βάζει σε λειτουργία ένα σύστημα πλειστηριασμού ανταλλακτικών αυτοκινήτων, που όταν λειτουργήσει θα τους εξοικονομήσεις 240 δις δολάρια. Όλα δείχνουν λοιπόν πως η επανάσταση τέλειωσε και ήρθε η ώρα του κατεστημένου...

Δημοσιεύτηκε στο ένθετο «New Millennium» της εφημερίδας «Tύπος της Kυριακής» στις 4.2.2001