Απλά μαθήματα οικονομίας

on . Posted in Kόσμος


Ας είναι καλά η δορυφορική τηλεόραση. Επί δύο ημέρες κάθε πολίτης του κόσμου μπορούσε να δει τo «αφεντικό του δολαρίου» Μπεν Μπερνάνκι να εξηγεί την κατάσταση της αμερικανικής, αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας. Ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ κάθησε μπροστά στα -κατά κανόνα άδεια- έδρανα τς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων του Κογκρέσου και απάντησε υπομονετικά σε όλα τα ερωτήματα των αντιπροσώπων του αμερικανικού λαού: για το ασθενές δολάριο και τη στεγαστική κρίση, για τα επιτόκια και την άποψή του περί ανάληψης των χρεών μεγάλων πιστωτικών οργανισμών από το θησαυροφυλάκιο των φορολογουμένων. Απαντούσε στα πάντα. Πότε ευθέως και πότε με υπεκφυγές. Στη δεύτερη περίπτωση ακολουθούσε κατά κανόνα δεύτερη, πιο επιθετική ερώτηση. Οχι μόνο από τους Δημοκρατικούς, αλλά από τους Ρεπουμπλικανούς βουλευτές. Προφανώς οι τελευταίοι δέχονται μεγαλύτερη πίεση «να κάνουν κάτι για την οικονομία».

Η κατάθεσή του ήταν «Οικονομικά 101» (ήτοι «Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη»), όπως τη χαρακτήρισε ένας αναλυτής. Κάποιοι βαθείς γνώστες της οικονομικής μπορεί να τη χαρακτήριζαν «χάσιμο χρόνου». Μπορεί κοτζάμ «κεντρικοτραπεζίτης» να χάνει δύο μέρες από τον πολύτιμο χρόνο για να εξηγεί πώς τα υψηλότερα επιτόκια θα βοηθήσουν στη χαλιναγώγηση του πληθωρισμού; Και όμως, ουδείς έψεξε «το χαμηλό επίπεδο» των βουλευτών, ουδείς γκρίνιαξε για τις ερωτήσεις που υπέκρυπταν σαφείς πολιτικές σκοπιμότητες. Ολοι προφανώς θεωρούν ότι οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι δεν είναι «φωτεινοί παντογνώστες» -ειδικά στα οικονομικά- και οι πολιτικά σπεκουλαδόρικες ερωτήσεις είναι μέρος του πολιτικού παιχνιδιού. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάποιοι βουλευτές διάβαζαν και κάποιο λογύδριο για την κατάσταση της οικονομίας πριν τη διατύπωση της ερώτησής τους, λογύδριο που προφανώς δεν απευθυνόταν στον κ. Μπερνάνκι. Μάλλον στην αναμετάδοση στις εκλογικές τους περιφέρειες υπολόγιζαν.

Το εκπληκτικότερο όλων ήταν ότι αυτές οι συνεδριάσεις των επιτροπών του Κογκρέσου δεν διαφέρουν σε πολλά από τις εγχώριες. Μόνο που εκεί είναι πραγματικά δημόσιες (μεταδίδονται από το κανάλι της Βουλής) και ουδείς τις μεταφράζει ως ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ δύο ομάδων. Κανείς δεν συμπέρανε ότι «οι βουλευτές πήραν τα σώβρακα του κ. Μπερνάνκι» ούτε ότι ο κεντρικός τραπεζίτης «έδωσε μαθήματα οικονομίας στους ανίδεους περί τις διεθνείς χρηματαγορές βουλευτές». Επρόκειτο περί μιας ουσιαστικής συζήτησης, χρήσιμης σε όλους.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 26.7.2008